Ana Sayfa
Yazarlar
Kategoriler
Sayılarımız
Künye
İletişim
 

 

 

SAYI : 105 - YAZAR : Ali Nejat Ölçen Geri Tavsiye Et Yazdır

SOKRATES İLE KUŞKU ÜZERİNE SÖYLEŞİ

SOKRATES İLE KUŞKU ÜZERİNE SÖYLEŞİ

Ali Nejat Ölçen

-Sokrates Yine huzurundayız. Bağışlar mızın bizi, Araf’ta bile seni rahatsız ediyor değerli zamanını yitirmenize neden oluyoruz. Aramızda tartıştık ve fakat tutarlı ya da geçerli bir sonuca ulaşamadık. Kuşku’yu olumlu yorumlayanla olumsuz yorumlayan arasındaki çelişkiyi gideremedik. Söyler mizin bize, neden kimimiz kuşku duyuyor ya da gereksiz yere kuşkuya kapılıyor?

Sokrates:

Önce belirtmeliyim ki, Araf’ta zamanın olmadığı bir ortamı ya da süreci yaşamaktayız. Zaman olmadığı için kaybımız da yok. Çünkü, zaman kişiye iyi ya da kötü deneyimler yaşamasına neden olur. Oysa Araf’ta zaman olmadığı için bizler burada kötülükle de karşılaşmıyo-ruz. Aslında zaman var olmasaydı kuşku da olmazdı. Kuşku yaşamın kendisidir ve önce insan kendisinden kuşku duyar. Kendisinden kuşku duyması iyidir çünkü gelişmeye başladığının habercisi olur.

-Tam anlamadık Sokrates kuşkunun yararlı olduğunu söylemektesiniz. Doğru mu anladık. Oysa, ülkemizde kuşku deyiminin kendisinde olumsuzluk var.

Sokrates:

Hiçbir kavram kuşku kadar iyi ve kötü yanı olan ikilemli nitelikte değildir. Bir olayın ya da olgunun gerçek mi, doğru mu, yararlı mı ya da yarasız mı olduğunda kuşku duymaya başladınız mı, o kuşku size yarar sağlar, çünkü bilgi edinmiş olursunuz. O halde bu tür kuşku bilgiye bilgi katacağı için yararlıdır. Zihinsel merakın ürünü-dür ve gelişmenin kaynağını oluşturur.

-Evet Sokrates anlar gibi olduk, nesnelerin değişimine ve olaya dönüşümünde kuşku duymak, o dönüşüm ya da değişimin nedenini anlamamızı sağlar. Yani nesnelere karşı kuşku duymanın gelişmeye kaynak oluşturduğunu söylüyorsunuz. Acaba doğru mu anladık!

Sokrates:

Öylesine doğru anlamışsınız ki, benim düşüncemi söylememe gerek kalmadan siz açıklamış oldunuz. Nesneler dünyasına yönelik kuşkunun yararının yanı sıra acaba sizler kişilere karşı duyulan kuşku’dan mı söz etmek istiyorsunuz? Kişilere yönelik kuşkunun dışa vurumu kimi zaman kişiyi gücendirici olabilir. Böylesi kuşku, zihninizde oluşmuş ise önce kendi zihninizi sorgula-manız; o kişiden kuşku duymakta haklı olup olmadığınızı bilmeniz gerekir. O halde şimdi ben sormalıyım, kişiye yönelik kuşkunun kaynağı hakkında bana bilgi verebilir misiniz?

-Ebette Sokrates, bizlerin günlük yaşamımızda zihnimizde kuşku doğmasının nedeni, birlikte olacağımız kişinin gü- venilir olup olmadığına ilişkin kararsızlığımızdan kaynak-lanıyor.

Sokrates:

Yani birlikte olmayı düşündüğünüz kişi doğru sözlü mü, tutarlı mı, ya da tersi.

-Evet Sokrates, ülkemizde güvenilir kişiler öylesine azaldı ki, kendimizden bile kuşku duymaya başladık. En güve-nilmez kişilerin bizleri yönetenler olduğunu gördük. Sözleri, kararları ve eylemleri arasında birlikteliğin olmadığına tanık olmamızdır bunun nedeni. Kime güveneceğimizi, kiminle birlikte olacağımızı bilemez duruma düştük.

Sokrates:

Sizleri anlıyorum. Kişinin güvenilmez olduğunun kanıt-larına ulaştığınızda sizlerin ona güvenmediğinizi du-yumsamış olmamalı...Bunu şunu için belirtmeye gerek-sinim duyuyorum. Sizin o kişilerden kuşkuya düşmenizin nedenleri yeterince gerçek mi, bilemezsiniz. Aranızdaki inanç ve düşün farkı, bu kuşkunuzun nedeni olabilir. O halde önce ve öncelikle aranızdaki inanç ve düşün farkının kaynağını çözümlemelisiniz. O kişiler de acaba sizlerden kuşkuya kapıldıkları için mi öyle davranı-yorlar? Bu temel soruya yanıt bulmadıkça kimseden kuşku duymaya hakkınız olmaz.

-Evet Sokrates şimdi anladık, önce kendimiz kuşku uyan-dırmayacak kadar açık, saydam olmalı ve zihnimizi ön yargılardan arındırmalıyız. Önce kendimizin düşün, karar eylem üçgeninde güvenilir olmamız gerekir O zaman biz-leri yönetenlerin kuşku duyamayacağımız kadar tutarlı ve güvenilir kişilerden oluşmasını sağlayabiliriz. Huzurundan bu bilinçle ayrılıyor ve zamanı olan nesnel dünyamıza kimseden kuşku duymama kararıyla geri dönüyoruz. Önce kendimizden kuşku duymalıyız düşünce karar ve eylemimiz gerçekçi mi, doğru mu ve doğaya topluma yararlı mı? İyi ki varsın Sokrates.

Sokrates:

Hayır varlığım yok, fakat yok olan varlığımı yeniden yaşayabiliyorum.

-Şimdi anladık Sokrates insanlar yok olduğunda da var olabiliyorlar! Kuşkumuzun temeli buydu, şimdi aydın-landık. Teşekkürlerimiz kabul edersen seviniriz.

 

   alinejat@olcen.net Tasarım ve Programlama Pusulanet  
webmail