Ana Sayfa
Yazarlar
Kategoriler
Sayılarımız
Künye
İletişim
 

 

 

SAYI : 51 Geri Tavsiye Et Yazdır


AYDINLIK BİR SES

Doç.Dr.Aziz Konukmanla TRT'de Söyleşi.(*)

Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç.Dr. Aziz Konukman'ın TRT2-17.9.2003 günlü 18 30 Haber
saatında Nermin Tuğuşlcu'nun sorularına verdiği yanıtı izleyince hemen kendisini kutlamaya gereksinim duyduk .Ekonominin sadece Birleşik Endeksten ve işlem hamcının artışından ibaretmiş gibi, kimi iktisatçı bozuntularının söylediklerinden bıkkınlık duymaya başladığımız için, Dr.Aziz Konukmanı dinleyince gerçekçi iktisatçı görmenin sevincini yaşadık.

Yürekli sorular yönelten Nermin Tuğuşlu'yu kutlarken, o söyleşinin bandını sağlayan Sy. Hami Gerçek'e de teşekkürü borç biliyoruz.

***
Nermin Tuğuşlu- Genel olarak bakıldığında, iyimser bir hava var diyoruz. Şöyle bir değerlendirme yapabilir miyiz? Irak'a asker gönderme konusunda karar sürecinin yaklaştığını düşünürsek, Türk ekonomisiyle ilgili dışardan da iyimser sesler geldiğine göre, dış politika- siyaset ekseninde bu iyimser havaya bakmak mümkünmüdür?
Aziz Konukman- Sayın Babacan'ın açıklamalarını izledik. Çok önemli tespitler yaptı ,ne dedi?
(*). Konukman 1955'de Sinopta doğdu. 1978'de ODTÜ- Ekonomi Bölümünden mezun oldu.
Memurların sıkıntısını biliyoruz, dedi. Sıkıntı var;sıkıntısını biliyoruz demek, bu pembe tablonun bir anlam ifade etmediğini söylemiş oluyor demektir. Memurlar, toplumda çok önemli bir yere sahip. Çocuk ve eşleriyle birlikte 4 ile çarparsak, toplumun önemli bir kesimi sıkıntıdayken, siz onlara anlamadıkları bir takım teknik katsayılarla, sıkıntıdasınız ama, faiz fazlası hedefine ulaştık, demeniz çok anlamlı mıdır?

Faiz dışı fazla için demek ki giderleri kısıyorsunuz ve yeni gelir kalemleri buluyorsunuz. Giderleri kısmak demek eğitimin, sağlığın bütçe içindeki payını düşürüyorsunuz demektir. Tasarruf genelgeleriyle vatandaşın, memurun aldığı ilacın referans fiyattan uygulanmada olan farkı onun maaşından kesiyorsunuz Ya da ek vergiler getiriyorsunuz. Ağustos depreminde drekt vergi getirdiniz. Vatandaş kabul etti bunu. Türk insannın güzel bir tarafı var; dayanışma duygusuna sahip. yüksek bir toplum. Devlet olarak bu vergi bir defalık dediniz. 2002 sonuna kadar, sonra 2003 sonuna kadar dediniz, şimdi 2004'ün sonuna kadar deniyor. Bunlar şaka rakamlar değilİer. Vergiler, Bütçe gelirlerinin % 2.4'üne tekabül ediyor. Yani siz, vatandaşa sürekli vergiler Salıyorsunuz. Bu vergiler hizmet olarak vatandaşa geri dönmüyor. Ne eğitimde ne sağlıkta. Vatandaş bunu hissetmiş durumda. Bütün alanlarda bir takım göstergeler iyidir dediğiniz zaman, ben iktisatçı olarak kamuoyuna ek bilgiler vermek durumunda kalırım. Bir şeyler aksıyor demek zorunda kalırım.

Nermiz Tuğuslu- Vatandaş açısından bakıldığında bir kriz sonrasında özellikle bankacılık sektöründe yaşanan sıkıntılar var. Hatta Adalet Bakanı Cemil Çiçek te çok sık telaffuz ediyor bu konuyu, bankaları hortumlayanlar hapishanelerde değiller ama simit çalanlar hapishanede.

Konukman- Memurlara zam vermekte niçin zorlanıyorlar? Ortalama maaş 618 milyom liradır. DPT ile Maliye Bakanlığının ortaklaşa hazırladığı rapordan bir rakam. Yoksulluk sınırı, açlık sınırı yayımlanıyor, bu para bunun da altında. Zam konusunda % 5, %10 tartışılıyor. Diyebilirsiniz ki, Bütçe imkanları yetmiyor. Bu memurun durumu. Öte yanda tasarruf sahipleri her gün protesto sergiliyor, siz siyaseyçi olarak kalkıyorsunuz, keşke özel bankalara yatırmasaydınız diyorsunuz.

Tuğuşlu- Zaten bankalarda devlet güvencesi var.

Konukman- Yani bakın mevcut, daha doğrusu geçtiğimiz dönemde bu sorun nereden kaynaklanıyor. Vatandaş, mevduat sahibi, bankalardan hangisinin iyi olduğunu tespit edemez. Çünkü senin mevduatın devletin güvencesi altında, denildi. O zaman vatandaş bakar mı bankanın kamunun mu özel sektörün mülkiyetinde mi olduğuna. Böyle bir sorgulama yapar mı?

Çok önemli büyüme rakamları açıklanıyor, ne kadar sevindirici; büyüdük deniyor. Soralım, büyüme nereden kaynaklanıyor? Stoktaki artıştan kaynaklanıyor. İşverenlerimiz sürekli olarak 2001 krizinde boşalan rafları doldurmaya başlamıştır. Vatandaşın tüketim harcamalarına bunlar yansıyor mu? Bir ölçüde yansıyor, o da tüketici kredileriyle yani Vatandaş gelecekteki gelirini, bugün tüketiyor. Bugün ufak bir kımıldama görünüyor bunu çok büyüterek, tüketim harcamalarında da patlama var, diyoruz; fakat bu, henüz büyüme rakamlarında ortaya çıkmıyor.

Tuguşlu- Sayın Konukman, IMF ile olan ilişkilere de değinelim mi? Dün bir gelişme vardıİüst Kuruluşların yapısının yeiden düzenlenmesine ilişkin olarak. Ekonomiden sorumlu eski devlet bakanı Kemal derviş diyor ki, IMF'ye verilen önemli taahhütlerden biridir bu, aman yapmayın şeklinde. Bu iyimser havanın etkisiyle Hükümet biraz daha rahat mı hareket ediyor?

Konukman- Biliyorsunuz IMF şu vergiyle, bu vergiye oynayın demedi. Bizim Hükümetin kolayına gidiyor, çok rahat vergi alabildiklerinin üzerine gidiyor. Vergi konusunda geçici bir madde var. Repodan, mevduattan, fonlardan elde edilen gelirlerin beyana tabi olmayacağını söylüyor. Eğer o geçici madde, bir düzenleme olmazsa, 2004'de de devam edecek. Bunların vergilerinin ödenmesi lazım. Mevduat sahibi kaynakta ödüyor, eğer beyanname usulünü bu ülkede yaygınlaştıramazsanız, süreki muafiyetler yaratırsanız, sağlıklı gelir kaynakları yaratamazsınız.İkincisi, servet bildirimleri 1986'da kaldırıldı. Bu ülkede birileri çok zenginleşti, birileri çok fakirleşti. Ço zenginlerin vergi yükleri son derece düşük, TÜRKİŞ'in yakında çıkacak araştırmasına göre, çalışanların milli gelirden aldıkları pay düşük fakat vergideki payları ise çok yüksek. Böyle bir adaletsizlik olabilir mi?

Tuğuşlu- Sayın Konukman, paradan sıfır atılması konusuna gelelim mi? Sıfır atmak, sıfırı tüketmek anlamına mı geliyor? İyi bir şey mi? Yoksa..

Konukman- Bizim vatandaşımızın zekası bunu anlamaya yetiyor. Sizin gelirinizde düşme olacak ve ara fiyatlarda düşme olacak, aradaki oran değişir mi? Enflasyonda kalıcı düşüş sağlanamadan, enflasyon beklentilerinin kırıldığı görülmeden, yani ben geleceğe yönelik enflasyondaki artışları kafamdan sildiğim gün siz kurda bu düzenlemeyi yapın, hiç kimseyi rahatsız etmez. Muhasebe kayıtlarında kolaylık getirecek deniyor, inandırıcı değil. Muhasebeciler sıfırları sildi zaten. İsterseniz ben sözlerimi bir uyarıyla bitireyim. ABD'de Cumhuriyetçi Partisi üyesi ve ABD başkanlığına adaylığını koyan var; bugün gazetelerde de yer aldı Çinde bir konuşma yapmış. IMF, hastayı öldüren doktora benziyor diyor. Amerika'da Cumhuriyetçi Partiden yetkili, önemli bir adamdır, Çin'de IMF politikalarının olumsuz sonuçlarından söz ediyor, Biz bunu görmezden gelip, bu reçeteleri bizi kurtaracak, bizi sağlığa kavuşturacak ilaçlar olarak görüyor, kutsuyor, ona övgüler yağdırıyoruz; bunda bir terslik yok mu?

Tuguşlu- Çok teşekkür ediyorum değerli katkılarınız için.

 

   alinejat@olcen.net Tasarım ve Programlama Pusulanet  
webmail