Ana Sayfa
Yazarlar
Kategoriler
Sayılarımız
Künye
İletişim
 

 

 

SAYI : 83 - YAZAR : Ali Nejat Ölçen Geri Tavsiye Et Yazdır


SOKRATES İLE ÖZGÜRLÜK ÜZERİNE SÖYLEŞİ

Ali Nejat Ölçen

-Sokrates, yine Araf’ta seni görmeye gereksinmemiz nedeniyle geldik, bizleri bağışlayacağını biliyoruz. Ne yapalım ki, senin yanında özgür olduğumuz kadar kendi ülkemizde özgür değiliz. Söyle bize özgür olamayışımız bizlerin kusuru mu ya da özgür olmamızı istemeyenler tarafından yönetildiğimiz için mi özgür değiliz. Aramızda düşün birliğine varamadığımız için sana geldik, söyle bize ne demektir özgürlük? Neden özgür olma hakkına ulaşamıyoruz. Özgürlük dışımızda bir nitelik mi ki, onu elde etmekten yoksun kalabiliyoruz?

Sokrates:
Çoğu kez şaşırmışımdır, yanıtını bildiğiniz soruları sormak için, neden Araf’ta beni görmeye gelmektesiniz. Ve neden yanıtını bildiğiniz soruları bana yöneltiyorsunuz? Acaba, yanıt üzerinde düşün birliğine mi ulaşmıyorsunuz. Soru aynı iken yanıtlarınız mı birbirinden çok farklı?

-Haklısınız Sokrates, bilge kişiliğinizle, bizlerin neden düşün birliğine varamadığımızı görüyor, duyumsuyorsunuz. Aslın-da bizler, kendimizi özgür düşünmeye alıştırmadığımız için-dir ki, sorularınızın yanıtını senden öğrenince düşün birliğine ulaşıyoruz.

Sokrates:
Bu açıklamanızla, sorunuza benim yerime yanıt vermiş oluyorsunuz. Nasıl mı? Düşün özgürlüğünüzün birincil engeli, sizlerin dogmalardan arınmayıp, düşüncenize özgürlük tanımamanızdan kaynaklanıyor. Önce sizler, zihninizde düşüncenizi sorgulama, onun gerçek ve doğru olup olmadığını irdeleme özgürlüğünü yaratmalısınız. Zihninize sağlayamadığınız bu özgürlüğü, başkalarından bekleye-mezsiniz. Zihniniz, özgürce, ona başkalarının yapıştırdığı kanı ve inançlardan bağımsız olarak düşünme özgülüğünü edinebilmelidir. Zihninizin özgürlüğünü kısıtlayan, başka-ları değil, sizlersiniz. Düşüncenin doğru ve gerçek olup olmadığını sorgulamaya başladığnız anda özgürlüğün kapıları sizlere açılmış olur.

-Haklısınız Sokrates. Bizler, özgürce düşünmekten önce ken-di kendimizi yoksun bırakıyoruz.

Sokrates:
Zihniniz özgürlüğünü edindiği anda, hiç kimsenin gücü, sizleri özgür düşünmekten alıkoyamaz. Ve o zaman, toplumda düşün özgürlüğünü kısıtlayan hukuk anlayışını yaratmaya, var etmeye kimse engel olamaz. Düşün özgürlüğü zihninizin utkusu olursa, o zaferi hiç kimse zihniniz-den söküp alamaz. O halde özgürlüğün iki boyutundan biri ve en önemlisi, zihinsel özgürlüğünüzdür; ki özgürlüğü öngören hukukun da aynı zamanda yaratıcısı olur. Bunun tersi doğru değildir. Hukuksal özgürlük, zihninizin özgür düşünebilmesini yaratamaz. zihinsel özgürlük,toplumun hem hukuksal özgürlüğünün yaratıcısı ve de sonucu olur..

-Evet Sokrates, zihnimizin ortaya koyduğu düşüncenin özgürce doğuşu, kimi zaman o düşünceden korkmamız, o düşüncenin yasaklanmış olmasından da kaynaklanıyor. Acaba söylediklerinizden şu sonuca ulaşabilir miyiz: Özgür düşün yetisini düşünceyi sorgulama özgürlüğü yaratır. O halde hukuksal özgürlük ile zihinsel özgürlük örtüşmelidir.

Sokrates:
Bu söylediklerinizin doğru olabilmesi için, kendi iç çelişkisinden arındırılması gerekir. Çünkü, düşüncenizin sorgulanması onun iç çelişkilerinden arındırılmasını sağlamalıdır. Bu ise, zihne yapıştırılan bilgi, kanı, ya da inanç kategorilerinden arınmasını gerektirir. Bilgi ve kanı çoğu zaman sizin düşün özgürlüğünün engeli olabilir. Bu engelden kurtulmanız, zihninizdeki bilgi ya da inancın sorgulanmasını gerektirecektir. Bunu yapabiliyor musunuz? Kanımca, hiçbir düşünce zararlı değildir, yararlı olacağı da bilinemez. Burada o düşüncenin nasıl, ne amaçla, ne zaman uygulanacağı sorunu karşımıza çıkar. Yani her düşünce masum bir çocuk kadar, temiz, zararsızdır. Ona sonradan yapışacak olan amaç, nitelik yarar ya da zarar kavramlarını ekler..

-Haklısınız Sokrates, bizlerin düşüncelerindeki özgürlüğü yalnız kendimiz değil, eğitim düzenimiz, iktidar dediğimiz olgu ve anne, baba adındaki birincil yakınlarımız engelliyor. Onlar zihnimizin nasıl işlemesi gerektiğine karar veren güçler. O güçlere karşı çıkmanın olanaksızlıklarını yaşadığı-mız içindir ki, ülkemizde düşün özgürlüğünün erdemine ulaşamıyoruz. Ülkemize dönünce, ey hocalar, ey kocalar, zihnimizde düşün özgürlüğünden bizleri yoksun bırakmak-tan vaz geçiniz ki, özgürlüğümüzün hukukunu da yarata-bilelim, diye suratlarına karşı haykıracağız.

 

   alinejat@olcen.net Tasarım ve Programlama Pusulanet  
webmail