Ana Sayfa
Yazarlar
Kategoriler
Sayılarımız
Künye
İletişim
 

 

 

SAYI : 90 - YAZAR : Ali Nejat Ölçen Geri Tavsiye Et Yazdır


SOKRATES İLE DOGMA ÜZERİNE SÖYLEŞİ

Ali Nejat Ölçen

-Sokrates,yine Araf’ta huzurundayız. Kime gidip te danışabilirdik. Söyle bize “dogma” ne demektir? Zihni-mizde nasıl oluşur ve tüm öteki düşüncelerin yerini alır ve bizleri yönetmeye yönlendirmeye başlar? Aslında düşün özgürlüğümüzün kelepçeleri midir dogma?Bizleri yönetenler neden özgürce düşünmekten yoksunlaştılar? Düşünce özgürlüğünü o nedenle mi suç saymaktalar? Düşünmenin sınırı, koşulu olur mu? Böylesi sorular yığını altında düşünemez olduk. Aydınlat bizleri. Yeniden özgürce düşünmeye nasıl başlayabiliriz?

Sokrates:

-Dogma hakkında ne düşündüğümü nasıl anlatacağımı bilemiyorum. Tüm yaşamım boyunca ve şimdi Araf’ta özgürce düşünmeye alıştırmıştım kendimi. Bana dogma’ya ilişkin soru yönelteceğiniz aklımın köşesinden bile geçmemişti.

Eğer kişinin zihni başka zihinlerin kuşatması altına girmiş ve başka zihinlerdeki gerçek dışı, doğru olması olanaksız kanılar,düşünceler o zihne yerleşmiş ve sonra da inanc’a dönüşmüş ise, işte o düşün biçimlerinin tümünü dogma olarak nitelemekteyiz. Dogma, tartışılmayan, tartışılmasına kişinin kendisinin izin vermediği katı, gerçekle bağdaşmayan geçersiz kanıların, inanç-ların bütünüdür Zihnin kendi kendisini sınırlamasıdır. Asıl benim sormam gerekiyor, ülkenizde sizleri yönetenlerin zihinleri böyle kupkuru, kaskatı ve sorulara kapalımıdır ki, Araf’a kadar gelerek benden yanıt beklemektesiniz? Zihne yerleştirilmiş düşün biçimleri eğer inanca dönüşmüş ise, o kişinin zihnini dogma-lardan arındıramazsınız.

-Neden Sokrates? Öylesi kişinin düşüncesinden kuşku duyması o düşüncenin doğru,gerçek olup olmadığını sorgulaması olanaksız mı? Yanılgıya uğradığı zaman o yanılgının zihnindeki geçersiz düşün biçiminden kaynaklandığını görmesi zor mu, olanaksız mı?

Sokrates:

-Kimileri için olanaksız. Neden olanaksız? Çünkü o düşün biçimi zihnine yerleşmiştir ve gözleriyle neyi görmesi, kulaklarıyla neyi işitmesi gerektiğini artık zihnine yapışmış o düşün biçimi yöneltmektedir. İşte dogma budur. Ve önemli ölçüde eğitim biçiminden kaynaklanan bir sorundur. Eğitimin özü ve amacı zihne bilgi aktarmakla sınırlı kalırsa, zihnin soru sorarak bilginin gerçek mi, doğru mu olup olmadığını merak ederek kendi kendisini sorgulamasına olanak tanıyacak eğitim süreci dışlanırsa dogmalarla kuşa-tılmış zihinler artacaktır elbet. Öyle anlaşılıyor ki, ülkenizde eğitim henüz bu aşamaya ulaşmamış. Eğitim bilgiyi değil merakı geliştirecek, zihnin kendi kendisini sorgulayacak doğruyu ve gerçeği bulmak için çaba harcayacak bir ortamda o tür zihinler dogmaların tutsağı olamazlar. Bir tolumun gelişmesi, o toplumda merakın, sorunun, cevap aramanın ve de ulaşılan ce-vabın bile doğru ve gerçek olup olmadığının sorgu-lanması gerekir ki, sizleri bugün yönetenler, gerçekçi olabilsinler.

-Evet Sokrates, ülkemizde eğitim düzenini bilgiyi öğrenmek yerine bilgiyi aramak ,bilgiye ulaşmak, bil-giyi sorgulamak, bilgiden kuşku duymak, bilginin doğru mu gerçek mi olduğunu görmeye bilmeye çalışmak biçiminde betimlememiz gerekir,diyorsunuz. Acaba doğru mu anladık.

Sokrates:

Varmayı amaçladığım sonuca benden önce ulaştınız. Görüyorum ki, sizlerin zihninde dogma türünde kalıplaşmış kanılar, inanç biçimleri henüz yer etmemiş. Öyle ise sizler bilimsel düşüncenin erdemine ulaşmış kişilersiniz. Ülkenizde zihni dogmalarla işgale uğramış bireylerin yönetiminden kurtulmanızın bir tek yolu var: Evet bir tek yolu var.

-Evet Sokrates, işte bunu öğrenmek istiyoruz. Nedir o yol,ne değildir,söyle bize.

Sokrates:

Ben de bunu sormanızı bekliyordum. Gördünüz mü, siz de zihninizle o yolu arayıp bulmaya çalışmıyor bir başkasından öğrenmenin kolaylığına kapılıyorsunuz. İşte temel yanlışlığınız burada. Sizin de zihninizde gerçeği ve doğruyu aramanın külfetine katlanma yetisi henüz gelişmemiş. Hiçbir zaman bir başkasından çözüm öğrenmeye girişmez çözümü bulmaya başlarsanız yani çözümü kendinizin bulması gerektiğini zihninizde uyarabiliyorsanız işte o zaman ülkenizde sizleri dogmaların yönetmesinden kendinizi kurtarabiliriniz.

-Evet Sokrates, yaşamımızın en önemli dersini senden almış olduk. Zihin sadece kendisine güvenen zihin olabilirse ancak o zaman düşün özgürlüğünün erdemine ulaşabiliriz. Zihin ne denli özgür olursa o denli dünya-nın gerçekleriyle tanışabiliriz.

 

   alinejat@olcen.net Tasarım ve Programlama Pusulanet  
webmail