Ana Sayfa
Yazarlar
Kategoriler
Sayılarımız
Künye
İletişim
 

 

 

SAYI : 12 - YAZAR : Sacit Somer Geri Tavsiye Et Yazdır


ALMAN AİLE ORTAKLARI

Sacit Somer
E.Nüyük Elçi

Emekli Elçilerimizden Sy. Sacit Somel'in Türkçeye dönüştürerek gönderdiği bu yazı, Avrupa Birliğinin şirketlerinin yapısındaki değişimi göstermesi bakımından ilgi çekicidir ve ülkemizdeki aile şirketlerimizin bundan alacağı dersler olduğunu sanıyoruz. Para piyasasına hisse senedi ihraç ederek sermaye gereksinmelerini sağlamaya, rekabet karşısında varlıklarını sürdürmeye çalışırken, aynı zamanda yapısal değişikliğe uğradıklarını, aile yönetiminin dışına kay-mak zorunda kaldıklarını görüyoruz. Ülkemizde sözümona dışa açılan ve aile şirketi niteliğini yitirmeye razı olmayan, babadan oğula devr edilen şirketlerin benzer değişime uğramaları kaçınılmaz görünüyor. Hele Gümrük Birliğine girmeyi ayakta alkışlayan özel sektör girişimcilerimizin böylesi yapısal değişime nasıl razı olacaklarını şimdiden merak etmekteyiz. Sy. Sacit Somel'in çevirisini ilginç bulacağınızı umuyoruz.

Alman sanayiindeki firmaların büyük çoğunluğu aile şirketleridir. Küçük ve orta büyüklükteki şirketlerin çoğunluğunu oluşturur. Bunların en büyüklerinden BMW otomobil firması ile Henkel kimyasal ürünler firması bile gelişmiş aile kurumlarıdır. Şirketlerin sahipleri olan aileler parasal gereksinimlerini kısmen bankalardan aldıkları kredilerle, kısmen de kârlariyle karşılamaktadırlar, sermayelerinde hisse senetleri marjinal değer taşır.

Ancak şirket sahipleri öldüğünde veya rekabet nedeniyle, dışarıya açılmaya zorlandıkları zaman bu niteliklerinin de değişmekte olduğu görülüyor. 27 Eylül 1995 de, E. Merck ailesine ait, aynı ismi taşıyan ilaç firmasının (geçen yılki devri 5-7 Milyar DM), 2 milyar DM.lik hisse senedini satışa çıkarması, bu değişikliğin en çarpıcı örneğiydi. Bir Alman firmasının ilk seferde bu kadar çok hisse senedini piyasaya sürmesi daha önce rastlanmamış olaydır.

Schröder Münchmeyer Hengst (SMH) adlı Frankfurt Yatırım Bankası'na bakılırsa, Merck firmasının hisse senetlerinden ayrı olarak, bu yıl başka 17 firma daha ilk kez hisse senedi çıkaracaktır. Çıkarılacak senetlerin değerinin 65 milyar DM olması bekleniyor. Önümüzdeki yıl, bir devlet kurumu olmakla beraber, memur kadrosu akrabalardan oluştuğu için aile şirketini andıran Deutsche Telekom Firması da sermaye piyasasına girince, bu yılki rekor kırılmış olacak.

1986'da 4.7 milyar DM'lık rekor düzeyde hisse senedi ihraç eden 27 firmanın başına geldiği gibi, daha önce ilk kez piyasaya hisse senedi sürülmesi sonucu ortaya çıkan patlama, borsada değer yitirilmesi sonucu,, gözyaşlarıyla sonuçlandı.

SMH den Lorne Campbell, bu kez ki senet ihracı furyasının daha başarılı olacağını, çünkü senet ihraç edenlerce yatırım yapanlara daha iyi davranıldığını söylüyor.

Artık hisse senedi ihraç eden konsorsiyumların içinde yabancı bankalar da yer alıyor ve (eskiden) Almanların elinde bilgisizce yürütülen hisse senedi ihracı işinin daha bilinçli bir şekilde yürütülmesini sağlıyorlar. Örneğin, Merck Firması'nın senet ihracı artık UBS adlı İsviçre bankası ile birlikte düzenlenecektir.

Son zamanlarda çıkarılan hisse senetleri daha çok tutunmaktadır.

Apcoa adlı araba parkı firmasının hisse senetleri, haziranda ihraç edildiklerinden beri, Dax piyasa endekslerini %17 aşmıştır. Sero isimli hurda demir firması da, Mart başından beri performansını %68 yükseltmiştir. Diğerleri de yükseltme yolundadır.

Bonn'da bulunan Mittelstandsforschung Enstitüsü'nün tahminine göre, üç milyonluk orta büyüklükte firmaların onda biri önümüzdeki 5 yıl içinde el değiştirecek. Çoğu varislerin, yöneticilerin veya diğer kumpanyaların ellerine geçecek. Fakat bu firmaların hisse senetlerinin küçük bir parçası bile borsa için büyük kazanç kaynağı (bonanza) olacak.

Bir çok firmalar, Merck Firmasının yaptığı gibi, kökten bağlı oldukları ailelerin ellerinde kalmak için direnecek. Merck, sermayesinin sadece dörtte birini satarak kontrolü aile içinde tuttu ve firma, normal bir anonim şirket gibi değil, fakat, hissedarların, aile üyelerinden daha az sahip olduğu "ortaklık" firmaları biçimine dönüştürüldü. Firmanın yapısı, Merck'e göz diken BASF adlı Alman Firması ve ROCHE isimli İsviçre Firması gibi haris firmaların cesaretini kıracak biçimde yeniden düzenlendi.

Fakat Merck, yeni yatırımcılarına, özellikle Ame-rika'dakilere, hisselerin değerini yükseltebilecek bir teklif umudundan niçin vazgeçmeleri gerektiğini anlatmakta zorluk çekecek. Yatırımcılar, aile gibi davranmak niyetindedirler.

 

   alinejat@olcen.net Tasarım ve Programlama Pusulanet  
webmail